STRONA GŁÓWNA
KALENDARIUM
POCZET
DYNASTIE
PREZYDENCI
GODŁA
STOLICE
WOLNE MIASTA
AUTONOMIE
LEGENDA O LECHU, CZECHU I RUSIE




Żyli, byli trzej bracia: Lech, Czech i Rus, którzy przybywszy na północ, osiedli na zachodzie, południu oraz wschodzie i dali początek oddzielnym krajom słowiańskim. Legenda ta symbolizowała braterstwo Czechów, Rusinów i Polaków. W wersji czeskiej Czechów oraz Polaków i służyć miała pośrednio swoistej teorii o czeskiej praojczyźnie Słowian zamieszkujących Europę Środkową. Pierwszy raz legenda została spisana po łacinie w Kronice wielkopolskiej, powstałej w drugiej połowie XIII wieku. Według jej anonimowego autora bracia pochodzili z Panonii, skąd wyruszyli na północ, gdzie założyli państwa nazwane ich imionami.

Panonia - w starożytności prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem; dzisiejsze tereny zachodnich Węgier, wschodniej Austrii, północnej Chorwacji, Słowenii oraz północno-zachodniej Serbii. Do czasów podboju rzymskiego dokonanego przez Oktawiana Augusta w 35 roku p.n.e., Panonia zamieszkiwana była przez ludy celtyckie. W początkach II wieku n.e. podzielono Panonię na: Górną i Dolną. W III-IV wieku n.e. teren Panonii został opanowany przez Hunów, później przez najeźdźców germańskich: Ostrogotów, Gepidów, Longobardów i wreszcie przez Słowian.

" ...gdy zaś (Lech) ze swoim potomstwem wędrował przez rozległe lasy, gdzie teraz istnieje królestwo polskie, przybywszy wreszcie do pewnego uroczego miejsca, gdzie były bardzo żyzne pola, wielka obfitość ryb i dzikiego zwierza, tamże rozbił swe namioty. ...aby zapewnić schronienie sobie i swoim rzekł: zbudujmy gniazdo! Stąd i owa miejscowość aż do dzisiaj zwie się Gniezno, to jest: budowanie gniazda.

Inna wersja: ...Lech, Czech i Rus wędrowali w poszukiwaniu ziemi, na której mogliby się osiedlić. Pewnego dnia stanęli pod wysokim dębem, na którym orzeł uwił swoje gniazdo. Lech podjął decyzję osiedlenia się w tym miejscu i założenia swojego państwa. Jego stolicę nazwał Gniezdnem (od gniazdo), później nazwa została przekształcona na Gniezno. Jako znak królewski Lech przyjął wizerunek orła.



Legenda wspomniana została także w czternastowiecznej Kronice Dalimila, spisanej w języku czeskim. Zawarł ją również w XV wieku Jan Długosz w Kronikach Królestwa Polskiego.

Kronika wielkopolska z drugiej połowy XIII wieku opisuje trzech braci: Lecha, Czecha i Rusa, którzy zakładają trzy słowiańskie narody: Czechów, Lechitów/Polaków oraz Rusów/Rusinów. Natomiast czeska Kronika Dalimila opisuje tylko dwóch braci: Lecha i Czecha.

Jan Długosz przekształcił legendę z Kroniki wielkopolskiej, czyniąc Rusa jednym z potomków Lecha. Miał on odziedziczyć część kraju Lechitów, zwany od tej pory Rusią. Potomkiem Rusa według Długosza był germański wódz Odoaker. Długosz czyniąc z trzech braci, dwóch nawiązał do późniejszej czeskiej wersji legendy.

Według legendy kijowskiej założycielem Kijowa był Kij, przywódca jednego z rodów Polan wschodnich. Miasto Kijów założył wraz z braćmi Szczekiem i Chorywem, oprócz nich miał także siostrę imieniem Łybedź. Później miał wraz z drużyną chodzić do Carogrodu, gdzie służył jednemu z cesarzy i cieszył się jego szacunkiem.

(Carogród) Konstantynopol - nazwa Bizancjum nadana miastu przez Konstantyna Wielkiego, który wybrał je na swoją siedzibę; w latach 330-395 stolica cesarstwa rzymskiego; w latach 395-1453 stolica Cesarstwa Bizantyńskiego i Cesarstwa Łacińskiego (1204-1261); stolica państwa osmańskiego w latach 1453-1922. Nazwa Konstantynopol oznacza Miasto Konstantyna w średniowieczu używano także nazwy Miasto Cesarskie, stąd np. słowo Cargrad, lub polskie Carogród.

Legenda podobna do podania o Lechu, Kiju i ich braciach pojawia się już w źródłach ormiańskich z przełomu VI i VII wieku, autorstwa historyka Zobiego Glaki. Bohaterowie noszą imiona Kuar, Meltej i Chorean. Prawdopodobnie wpływ na powstanie XIII-wiecznej legendy zapisanej w Kronice wielkopolskiej miała istniejąca już opowieść ormiańskiego historyka.

Do wątków zawartych w legendzie powracali w późniejszych opracowaniach pisarze polscy oraz czescy. Alois Jirásek opisał w 1894 legendę w książce "Staré pověsti české" gdzie dwóch braci, Čech i Lech, przybyli do wschodniej Europy ze wschodu.

Legenda to utwór z elementami fantastyki, w której mogą występować autentyczne postaci, miejsca i wydarzenia. Czas i miejsce akcji mogą mieć swoje odpowiedniki w rzeczywistości, a wydarzenia mogą być historycznie udokumentowane. Lub inaczej. Legenda może zawierać prawdę historyczną "ubraną" elementami fantastyki. Postaci, miejsca i wydarzenia historyczne wzbogacano o elementy fantastyki z różnych powodów: brak wiarygodnych źródeł co do pochodzenia lub też dzisiaj nazwalibyśmy to "propaganda" dla uzyskania określonego celu.

Pierwszym grodem stołecznym od 860 z przerwami do 1038 roku był Giecz - wieś w województwie wielkopolskim położona nad rzeką Moskawą - 25 km od Gniezna i 30 km od Poznania. Gniezno - od końca VIII wieku stanowiło obronny zespół osadniczy. Poznań i Gniezno funkcje stołeczne pełniły od 940 do 1039 gdy zostały wraz z innymi miastami Wielkopolski i Śląska splądrowane i spalone przez księcia czeskiego Brzetysława I. Przypomnijmy, że Kronika wielkopolska pochodzi z drugiej połowy XIII wieku a w 1300 roku na tronie polskim zasiadł Wacław II, ur. 27 września 1271 r. w Pradze pochodzący z dynastii Przemyślidów, książę czeski, władca wielu ziem polskich a od 1299 roku m.in. książę wielkopolski i pomorski. Czy ormiańska legenda została "ubrana" dla potrzeb nowego króla? - a spisana w Kronice wielkopolskiej miała zjednać polskich możnowładców przy wyborze Wacława na króla Polski? Czy pamiętano jeszcze najazd Brzetysława I?

Ta legenda jak wiele innych (np. o Popielu, o Piaście) zawiera odniesienia do jakichś rzeczywistych wydarzeń - tylko których?

Polanie - nazwa plemienia słowiańskiego zamieszkującego Pojezierze Wielkopolskie, które miało doprowadzić do powstania pierwszego państwa na ziemiach dzisiejszej Polski. Z plemienia Polan wywodziła się dynastia Piastów. Obecnie nazwa Polanie, nie do końca poświadczona na okres wczesnego średniowiecza, jest kwestionowana. Zamiast dużego związku plemiennego Polan archeolodzy wyznaczają w Wielkopolsce siedziby kilku bezimiennych plemion (grup etnicznych), nie rozstrzygając o drogach wzrostu władzy ponadplemiennej wśród nich.

Ród Piastów - pierwsi, legendarni przedstawiciele dynastii Piastów, Siemowit, Lestek i Siemomysł, władali plemieniem Polan. Teoria ta jest uznawana za główną wizję dziejów Polski, ale warto także wspomnieć, że istnieje także hipoteza alternatywna, w myśl której pierwsi Piastowie pochodzili z najemnej drużyny skandynawskiej, która obaliła lokalną władzę gnieźnieńską (czego echem ma być legenda o Popielu).

Na pewno prawdą jest, że początki państwa polskiego miały miejsce na terenach Wielkopolski a miasto Gniezno lub jego okolica oraz ród Piastów są z tym faktem ściśle powiązane. Za twórcę polskiej państwowości i pierwszego władcę Polski z dynastii Piastów uważa się Mieszka I. Nastąpiło to w nieznanym nam miejscu i czasie. Prawdopodobnie ok. roku 965 Mieszko I zawarł sojusz z księciem chrześcijańskich Czech i poślubił jego córkę Dobrawę Przemyślidkę oraz prawdopodobnie w roku 966 poprzez przyjęcie chrztu, włączył swoje państwo w zachodni krąg kultury chrześcijańskiej.


[ źródło ] - Wikipedia, Encyklopedia Powszechna, Internet, inne




GOSPODARKA
LUDNOŚĆ
MAPY
RÓŻNE